Er zijn persreizen waarbij je vooral rondjes rijdt op een afgesloten circuit, en er zijn reizen waarbij de auto een deel van het verhaal wordt. De Mazda CX-30 Experience in Albanië hoorde bij die tweede soort. Twee dagen, ruim 320 kilometer, van de kleurrijke hoofdstad Tirana naar het hooggelegen Korçë en via een heel andere route weer terug. Mijn auto voor het weekend: een Mazda CX-30 in de nieuwe Makoto-uitvoering, gespoten in Soul Red Crystal en een zon die het rood op de parkeerplaats bijna liet gloeien.

Het thema van de reis was vakmanschap. Mazda wilde laten zien dat de manier waarop een auto ontstaat niet zo ver afstaat van de manier waarop een keramist een schaal vormt. Op papier klinkt dat als een mooie zin uit een persmap. Maar wie een ochtend in een familieatelier in Korçë heeft gezien hoe ruwe klei onder geduldige handen vorm krijgt, snapt waarom ze uitgerekend hier naartoe gingen.

Van Tirana naar Korçë, langs het Meer van Ohrid

Tirana is een stad die je wakker schudt. De grijze flats uit het communistische tijdperk zijn de afgelopen twintig jaar beschilderd in felle kleuren en geometrische patronen, en daartussen verrijzen gebouwen van internationale architecten. Het is een fijne plek om een reis te beginnen, al laat je de stad sneller achter je dan je zou willen.

De route voert zuidoostwaarts en het landschap klimt geleidelijk richting de hooglanden. Het hoogtepunt van de eerste dag is het Meer van Ohrid. Een van de oudste meren van Europa en UNESCO-werelderfgoed, gedeeld door Albanië en Noord-Macedonië. Na zo’n 160 kilometer en drieënhalf uur rijden rol je Korçë binnen.

Onder de motorkap ligt de 2,5-liter e-Skyactiv G met 140 pk en 238 Nm, gekoppeld aan een zestraps automaat en voorwielaandrijving. Een sprinter is de Mazda CX-30 in deze configuratie niet: 0 tot 100 km/u in 10,3 seconden zegt genoeg. Het koppel komt pas tussen 3.300 en 3.750 tpm volledig vrij, dus een inhaalactie op een klim vraagt om planning. Waar de auto wel overtuigt, is in rust. Op lange, vloeiende stukken blijft de cabine stil, stuurt de auto zuiver in en voelt alles bij elkaar kloppend aan.

Korçë, de stad van de serenades

Korçë ligt op ongeveer 850 meter hoogte, vlak bij de grenzen met Griekenland en Noord-Macedonië. En wordt niet voor niets het ‘Klein Parijs’ van Albanië genoemd. Brede boulevards, pleinen vol cafés en een eigen muziektraditie: de serenata korçare, negentiende-eeuwse liefdesliederen die je nog steeds in tavernes hoort.

Onze uitvalsbasis was het Life Gallery Hotel & Spa aan de gerestaureerde Republika Boulevard. Een complex van een aristocratisch herenhuis uit 1924 en een Italiaanse villa uit 1936. Op loopafstand ligt de Oude Bazaar, ooit Ottomaans, na een brand in 1879 herbouwd en inmiddels goed voor 138 beschermde monumenten.

Handen in de klei bij Kolevica Art

De volgende ochtend stonden we in het atelier van Anjeza Kolevica. Zij is de vierde generatie keramisten in haar familie. Leerde het vak van haar vader Vasillaq ‘Vasi’ Kolevica en studeerde aan het keramiekinstituut in Castelli, Italië. Ze is de enige Albanese vrouw die monumentale keramiek maakt, met objecten tot twee meter hoog. Gebakken van grondstoffen uit de Albanese bodem.

Ik bleef zelf aan de zijlijn en keek hoe de ene na de andere collega-journalist plaatsnam achter de draaischijf. Wat bij Vasi Kolevica moeiteloos oogt, bleek in andere handen een gevecht met een klomp die eigen plannen heeft. Een kleine drukverandering en de wand zakt in, waarna de volgende het mocht proberen. Juist daar werd het verband met Mazda tastbaar. Bij Mazda vormen Takumi-ambachtslieden nog altijd kleimodellen op ware grootte voordat een auto in productie gaat, omdat een lijn die op een scherm overtuigt zich onder echt daglicht anders kan gedragen. Wie ziet hoeveel gevoel er in een paar millimeter klei zit, begrijpt dat argument beter dan na tien presentaties.

Terug door het binnenland: Devoll, Moglica en Banja

De terugweg naar Tirana was de mooiste rit van het weekend. Vanuit Korçë buigt de route naar het noordwesten af, het binnenland in, grotendeels langs de rivier de Devoll. Eerst het Moglica-meer, turquoise water in een steile bergvallei, daarna het Banja-stuwmeer bij Gramsh met zijn dam. Daartussen slingert de weg door kloven met rotswanden aan weerszijden.

Hier kwam het onderstel tot zijn recht. MacPherson-veerpoten voor, een torsieas achter, 18-inch wielen en G-Vectoring Control Plus, dat bij het insturen subtiel het motorkoppel aanpast. Mazda noemt het Jinba Ittai, het gevoel dat auto en bestuurder één zijn.

Op technische stukken met wisselende hoogteverschillen voelt de Mazda CX-30 voorspelbaar en rustig aan. Na zo’n 166 kilometer checkten we in bij het Radisson Collection Morina in Tirana, waarna het diner volgde.

De Makoto: wat maakt deze CX-30 anders

De Makoto is een speciale versie binnen modeljaar 2027 en onderscheidt zich vooral binnenin. Het Athleisure-interieur combineert grijze stof met wit kunstleer, een lichtgrijs Leganu-dashboard en contrasterende stiksels. Daarbij krijg je een Bose-systeem met 12 speakers, een 360° View Monitor, Alexa-spraakbediening en buiten een zwarte Signature Wing met donkerchromen emblemen.

Voor Gearlimits-lezers zijn de praktische cijfers minstens zo interessant. De bagageruimte meet 422 liter met de bank omhoog. Het dak mag 75 kilo dragen en een geremde aanhanger tot 1.300 kilo is toegestaan. Bepaalde uitvoeringen krijgen voor 2027 bovendien dakrails, wat de stap naar een fietsdrager of dakkoffer klein maakt. Opgegeven verbruik: 6,5 l/100 km.

Wat blijft hangen na twee dagen Albanië is niet de topsnelheid of de acceleratie. Het is dat de Mazda CX-30 zich laat rijden zoals deze reis bedoeld was: zonder haast, met aandacht voor wat er buiten de voorruit gebeurt. In een land waar dingen met de hand worden gemaakt om lang mee te gaan, voelde dat ineens als een logische keuze.

Kort door de bocht

• Welke motor had de Mazda CX-30 tijdens de Albanië-experience?
  De hele testvloot reed met de 2,5-liter e-Skyactiv G van 103 kW (140 pk) met 238 Nm, voorwielaandrijving en een zestraps automaat. Het 24-volt Mazda M Hybrid-systeem ondersteunt de motor en zorgt voor soepele start-stopmomenten.
• Wat is de Mazda CX-30 Makoto?
  De Makoto is een speciale uitvoering binnen modeljaar 2027, herkenbaar aan het lichte Athleisure-interieur met grijze stof, wit kunstleer en een lichtgrijs Leganu-dashboard. Buiten heeft hij zwarte designaccenten en donkerchromen emblemen.
• Is de Mazda CX-30 geschikt voor outdoorgebruik?
  Met 175 mm bodemvrijheid, 422 liter bagageruimte, 75 kilo daklast en op bepaalde uitvoeringen dakrails is hij praktisch voor fietsen, kampeergear of een weekend in de bergen. Voor echt onverhard terrein is de AWD-versie met de e-Skyactiv X-motor de logischere keuze.
• Wat is er nieuw aan de Mazda CX-30 modeljaar 2027?
  Nieuw zijn de Homura Plus-topuitvoering, de Makoto-versie, de kleuren Aero Grey en Zinc Green en uitgebreidere veiligheidssystemen zoals motorfietsdetectie en kruispuntassistentie. Ook de adaptieve LED-koplampen en de 360°-monitor zijn verbeterd.